Bu sayfada size \u00e7ok dilli b\u00fcy\u00fcme hakk\u0131nda birka\u00e7 bilgi vermek, a\u00e7\u0131k sorular\u0131 yan\u0131tlamak ve mitleri ortadan kald\u0131rmak istiyoruz.<\/p>\n\t\t
Bu ifade hemen akla \u00e7ok dillili\u011fin tam olarak ne anlama geldi\u011fi ve hangi insanlar\u0131n buna dahil oldu\u011fu ya da olmad\u0131\u011f\u0131 sorusunu getirmektedir. Ancak, burada genel ge\u00e7er bir tan\u0131m yoktur, \u00e7\u00fcnk\u00fc birden fazla dille b\u00fcy\u00fcmenin yap\u0131s\u0131 o kadar \u00e7e\u015fitli ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fcd\u00fcr ki tan\u0131mlanmas\u0131 o kadar kolay de\u011fildir. Bayan Hofbauer'in (2018) \"Sprachen und Kulturen im Kita-Alltag\" (G\u00fcnd\u00fcz Bak\u0131m\u0131nda Diller ve K\u00fclt\u00fcrler) adl\u0131 kitab\u0131nda belirtti\u011fi gibi, \u00e7ok dillili\u011fe hangi perspektiften bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z her zaman bir sorudur. \u00d6rne\u011fin baz\u0131 tan\u0131mlar dilbilimsel d\u00fczeyi ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 olarak al\u0131r ve yaln\u0131zca birka\u00e7 dili tek dilli insanlar kadar ak\u0131c\u0131 konu\u015fan insanlar\u0131 \u00e7okdilli olarak g\u00f6r\u00fcr (Bloomfield, 1992). Di\u011fer tan\u0131mlarda ise ba\u015fka bir dili anlayabilmek, okuyabilmek, konu\u015fabilmek veya yazabilmek yeterlidir (MacNamara, 1967). Dillerin kullan\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131karan bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla, \u00f6rne\u011fin g\u00fcnl\u00fck konu\u015fmalarda d\u00fczenli olarak farkl\u0131 diller kulland\u0131klar\u0131 anda insanlar\u0131 \u00e7okdilli olarak tan\u0131mlayan (Grosjean, 1982) veya sadece birka\u00e7 dilde kendilerini rahat hisseden (Kielh\u00f6fer ve Jonekeit, 2002) ba\u015fka tan\u0131mlar da ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Akademik ve sosyal ba\u011flamda, ikinci bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 temel bir tan\u0131m olarak giderek daha fazla kullan\u0131lmaktad\u0131r ve biz de bu g\u00f6r\u00fc\u015fe kat\u0131l\u0131yoruz. Riehl (2014, s.9) dillerin sadece resmi ulusal diller olarak de\u011fil, \"b\u00f6lgesel, az\u0131nl\u0131k ve i\u015faret dilleri ve hatta leh\u00e7eler gibi dil \u00e7e\u015fitleri olarak da anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131\" eklemektedir. Hatta biz bu listeye g\u00fcnl\u00fck dil ve e\u011fitim dilini de eklemek istiyoruz.<\/p>\n
D\u00fc\u015f\u00fcnce deneyi: \"\u00c7ok dilli olmak\" sizin i\u00e7in ne anlama geliyor? Bunun sizin i\u00e7in ne anlama geldi\u011fini ve \u00e7ok dilli insanlardan beklentilerinizi k\u0131saca d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. A\u015fa\u011f\u0131daki d\u00fcrt\u00fcler size yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n
Rosemarie Tracy (2008) \"\u00c7ocuklar Dilleri Nas\u0131l \u00d6\u011frenir\" adl\u0131 kitab\u0131nda bu zorlu\u011fu \u015f\u00f6yle \u00f6zetlemektedir: \"\u0130ki dilli bir ki\u015finin t\u00fcm dillerinde, her t\u00fcrl\u00fc konu hakk\u0131nda her t\u00fcrl\u00fc muhatapla e\u015fit ak\u0131c\u0131l\u0131k ve retorik beceriyle co\u015fkulu bir \u015fekilde sohbet edebilmesini veya buna istekli olmas\u0131n\u0131 beklemek ger\u00e7ek\u00e7i de\u011fildir.\" (S.51). Ve e\u011fer tamamen d\u00fcr\u00fcst olursak, bu durum tek dilliler i\u00e7in de ge\u00e7erlidir - her konu hakk\u0131nda her muhatapla ak\u0131c\u0131 bir \u015fekilde ve retorik ak\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131yla konu\u015famay\u0131z. Rosemarie Tracy de tek dilli ve \u00e7ok dilli insanlar aras\u0131ndaki herhangi bir tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n ya da bilgi eksikli\u011finin genellikle \u00e7ok dilli ya\u015fam ko\u015fullar\u0131na atfedildi\u011fine dikkat \u00e7ekmektedir.<\/p>\n\t\t
Ebeveynler\/aileler, pedagojik personel veya ebeveyn rehberleri olsun, bir bak\u0131c\u0131 olarak \u00e7ocuklar\u0131 dil edinimlerinde desteklemek i\u00e7in ne gibi olanaklara sahipsiniz?<\/p>\n\t\t
Son olarak, e\u011fitim kurumlar\u0131nda bazen ge\u00e7erli olan dil yasaklar\u0131 \u00fczerine son bir b\u00f6l\u00fcm.<\/p>\n
Bu ama\u00e7la, \u00f6ncelikle sizi Bayan Hofbauer'in kitab\u0131ndaki (s.46, 2018) bir al\u0131\u015ft\u0131rmaya dayanan ba\u015fka bir d\u00fc\u015f\u00fcnce deneyine davet etmek istiyoruz:<\/p>\n
\u015eu anda yurtd\u0131\u015f\u0131nda yo\u011fun bir dil kursuna kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. \u00d6\u011fle yeme\u011fi molas\u0131 s\u0131ras\u0131nda Almanca konu\u015fan ba\u015fka biriyle tan\u0131\u015f\u0131yorsunuz ve bir s\u00fcre sohbet ediyorsunuz. Kurs e\u011fitmeni yan\u0131n\u0131zdan ge\u00e7erken \"Ama burada Almanca konu\u015fmuyorlar ki\" diyor. Ne hissediyorsunuz? Neden? Bu ifade sohbetinizi nas\u0131l etkileyebilir?<\/p>\n
Bu \u00e7ocuklar i\u00e7in ne anlama geliyor?<\/p>\n
\u0130\u015fte \u00e7ocuklar\u0131n \u00f6\u011frenme motivasyonu hakk\u0131nda k\u0131sa bir arka plan. \u00c7ocuklar genellikle iki farkl\u0131 motivasyonla \u00f6\u011frenirler. Bir yandan, bir \u015fey ilgin\u00e7 ve b\u00fcy\u00fcleyici oldu\u011fu i\u00e7in ya da di\u011fer yandan, \u00f6rne\u011fin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in acil bir gereklilikten dolay\u0131. \u00d6\u011frenmenin bu iki \u00f6n ko\u015fuluna bakacak olursak, dil yasa\u011f\u0131n\u0131n Almanca edinimi \u00fczerinde beklenen olumlu etkiyi yaratmayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u00d6zellikle de bu yasa\u011f\u0131n arkas\u0131nda a\u00e7\u0131k ve anla\u015f\u0131l\u0131r bir neden yoksa. Bu noktada \u00e7ok \u00f6nemli bir di\u011fer nokta da iyi ili\u015fkilerin \u00f6\u011frenme \u00fczerinde olumlu bir etkiye sahip oldu\u011fudur. Elbette bu dil \u00f6\u011frenimi i\u00e7in de ge\u00e7erlidir - bu nedenle iyi ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir ili\u015fkinin geli\u015ftirilmesi \u00f6nemli bir rol oynamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Ayr\u0131ca, e\u011fitim kurumlar\u0131ndaki e\u011fitim uzmanlar\u0131n\u0131n g\u00f6revi, \u00e7ocuklar\u0131 ve dil davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 g\u00f6zlemlemek ve daha sonra \u00e7ocuklar\u0131n Almanca konu\u015fma f\u0131rsatlar\u0131na sahip olup olmad\u0131klar\u0131n\u0131 ve ne \u00f6l\u00e7\u00fcde sahip olduklar\u0131n\u0131 ve niteliksel girdiyi art\u0131rmak i\u00e7in yap\u0131da, teklifte veya yakla\u015f\u0131mda de\u011fi\u015fikliklerin gerekli olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmektir.<\/p>\n\t
Kaynaklar ve referanslar:<\/strong><\/p>\n\n